Erbyn dechrau'r 20 fed ganrif, roedd hela wedi gostwng poblogaeth yr afanc yn Ewrop i gyn lleied â ryw 1000 o unigolion. Yna dechreuwyd ailgyflwyno'r rhywogaeth yn Sweden, mor bell yn ôl â 1922.

Mae ailgyflwyno rhywogaethau sydd wedi diflannu, 'lle bo hynny'n ymarferol', yn ddyletswydd a orfodwyd ar lywodraethau gan Gyfarwyddyd Cynefinoedd Ewrop yn 1984.

Yn ystod yr 80 mlynedd diwethaf, mae'r afanc wedi cael ei ailgyflwyno i 27 o wledydd ar dir mawr Ewrop, fel a ddangosir yn Nhabl 1.

Dosbarthiad yr Afanc yn Ewrop

Mae lleoliadau'r poblogaethau relic wedi'u marcio mewn du: 1 Castor fiber fiber; 2 Castor fiber albicus; 3 Castor fiber galliae; 4 Castor fiber belarusicus. Mae'r arlliw coch yn cynrychioli amrediad presennol Castor fiber. Mae'r arlliw brown yn cynrychioli amrediad presennol Castor canadensis yn y Ffindir.   Y safleoedd ailgyflwyno yw'r sgwariau lle nad yw'r afanc wedi ymledu'n sylweddol eto.                                

Roedd poblogaeth yr Afanc Ewropeaidd yn fwy na 600,000 erbyn 2003 ac roedd yn byw mewn amrywiaeth eang o gynefinoedd gwlyb, o fynydd-dir yn yr ucheldir i barciau neo-drefol.

Prydain, Albania, Bwlgaria, Groeg, Macedonia a'r Eidal yw'r unig wledydd sy'n weddill yn ei ystod naturiol yn Ewrop lle nad yw'n bresennol eto.    

Tabl 1    Hanes a Statws Presennol yr Afanc Ewropeaidd

•  Mae'n bur debyg hefyd bod afancod wedi mewnfudo o Groatia ar hyd y Sava, lle mae afancod yn bresennol at ffin Bosnia.

•  Yn seiliedig ar y gweddillion is-ffosil. Mae tystiolaeth ieithegol enwau lleoedd yn awgrymu bod gweddillion wedi goroesi hyd at yr 11eg ganrif o bosibl.            

•  Ymlediad naturiol o Wlad Belg.

•  Yn y cyfnodau cynllunio terfynol.

•  Ymlediad naturiol o Groatia.

Gwybodaeth Bellach  

Halley, D.J. a Rosell, F. (2002). The beaver's reconquest of Eurasia: status, population development and management of a conservation success. Mammal Review 32:153-178.

Hartman, G. (1994). Ecological studies of a reintroduced beaver Castor fiber population. Ph.D. thesis, Prifysgol Sweden ar gyfer Gwyddoniaethau Amaethyddol, Uppsala. Nolet, B. a Rosell, F. (1998).